Harmonogram otwartych seminariów Katedry Meteorologii i Klimatologii.
Zebrania będą się odbywały w czwartki.
Serdecznie zapraszamy!
Harmonogram najbliższych spotkań:
26.04.2012 (sala: B-203, godz. 15.30) – dr Małgorzata Owczarek – „Statystyczno-empiryczny model obciążeń cieplnych organizmu według wskaźnika UTCI w Polsce, 1951-2010”
10.05.2012 – dr Mirosława Malinowska – „Związki pomiędzy chwiejnością powietrza nad Polską a cyrkulacją atmosferyczną”
Dotychczas odbyły się:
01.03.2012 – mgr Michał Pilarski – „Metodyka prognoz sezonowych dla obszaru Polski”
15.03.2012 – dr Michał Marosz - „Zmienność występowania typów cyrkulacji w środkowej troposferze regionu atlantycko-europejskiego w sezonie zimowym (1951-2010)”
29.03.2012 – dr Janusz Filipiak – „Zmienność temperatury powietrza w Gdańsku w XVIII wieku”
HISTORIA:
Tematyka klimatologiczna była obecna na Uniwersytecie Gdańskim od początku funkcjonowania kierunku. W tamtym okresie badania podejmujące tematy klimatologiczne prowadzone były w ramach istniejących wówczas jednostek fizycznogeograficznych. Pierwsza formalna jednostka organizacyjna – Zakład Klimatologii Instytutu Geografii – została utworzona w 1980 roku, a jej kierownikiem został dr Jerzy Andrzej Trapp. Po nowelizacji Ustawy o Szkolnictwie Wyższym, nie mając w swoich szeregach samodzielnego pracownika naukowego, w latach 1983-1995 zespół klimatologów funkcjonował w ramach Katedry Hydrologii i Klimatologii. Po uzyskaniu stopnia dr. hab. przez Jerzego Trappa, w 1996 roku przywrócono do życia, tym razem już jako samodzielną jednostkę – Katedrę Meteorologii i Klimatologii. Kierownikiem Katedry został wówczas prof. UG dr hab. Jerzy Andrzej Trapp. W roku 1999, z połączenia Katedry Meteorologii i Klimatologii oraz Katedry Kształtowania i Ochrony Środowiska powstała Katedra Klimatologii i Kształtowania Środowiska. Katedrą tą, aż do niespodziewanej śmierci w listopadzie 2001 roku, kierował prof. UG, dr hab. Jerzy Andrzej Trapp. W wyniku kolejnych zmian organizacyjnych, od września 2002 roku jednostka nosi nazwę Katedra Meteorologii i Klimatologii. Jej kierownikiem został prof. UG, dr hab. Mirosław Miętus, który pełni tę funkcję do dziś.
TEMATYKA BADAWCZA:
Działalność naukowa Katedry obejmuje szereg zagadnień dotyczących współczesnej klimatologii i meteorologii. Można je podzielić na sześć grup.
Do pierwszej grupy zaliczyć można zagadnienia skali lokalnej, tj. problematykę związaną z topoklimatem Pojezierza Kaszubskiego, a w szczególności rynny Jezior Raduńskich. Do tej samej grupy zaliczyć można problematykę dotyczącą meteorologicznych uwarunkowań rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń powietrza w rejonie Aglomeracji Trójmiejskiej.
Nie bez znaczenia są również badania dotyczące klimatycznego bilansu wodnego rejonu Żuław Wiślanych oraz zagadnienia związane z opadami w rejonie delty Wisły. Celem badań w tej grupie jest poznanie cech klimatu lokalnego obszarów, na których uczelnia jest zlokalizowana oraz wspieranie lokalnych inicjatyw w zakresie zarządzania środowiskiem i poprawieniem bezpieczeństwa regionu (monitoring jakości powietrza: ARMAAG, rafineria ropy – Grupa LOTOS S.A.; klimatyczne uwarunkowania regionu: Urząd Marszałkowski).
Do drugiej grupy należy zaliczyć badania dotyczące procesów regionalnych oraz związków z lokalnymi warunkami klimatycznymi, hydrologicznymi i oceanograficznymi. W ramach tej grupy prowadzone są badania dot. cyrkulacji atmosferycznej w rejonie Północnego Atlantyku i Europy, jej uwarunkowań i zmienności. Szczególną rolę zajmuje opis związku Oscylacji Północnego Atlantyku (NAO) z warunkami termicznymi i pluwialnymi na Pomorzu. Wpływ cyrkulacji badany jest również w aspekcie zmian poziomu morza bałtyckiego.
Do kolejnej grupy należą zagadnienia dotyczące zmienności oraz zmian klimatycznych w rejonie Wybrzeża i Pomorza i ich związek z procesami globalnymi. Szczególną rolę zajmuje tutaj atrybucja przyczyn oraz scenariusze zmian klimatycznych. Analizy dotyczą zarówno okresu instrumentalnego, przedinstrumentalnego (ostatnich 550 lat) oraz XXI wieku. W tym celu wykorzystuje się zarówno rezultaty globalnych modeli ogólnej cyrkulacji atmosfery (GCM), jak i technikę downscaling’u. Obszar analizy jest dynamiczny, skala przestrzenna obejmuje procesy globalne (IPCC), kontynent europejski (European Climate Assessment, Climate of Europe) oraz procesy lokalne (Pomorze, Wybrzeże, Zatoka Gdańska, pojedyncze miasta).
Kolejna problematyka dotyczy zagadnień morskich, klimatu mórz i oceanów. Skala przestrzenna jest również zmienna, chociaż w badaniach koncentrujemy się na: klimacie oceanów w skali globalnej (koordynacja projektu WMO – Marine Climatological Summary Scheme, Climate of Oceans, udział w projekcie I-COADS – International Comprehensive Oceanic-Atmospheric Data Set), jak i regionalnej (klimat Bałtyku). Szczególną rolę zajmuje tutaj ilościowy i jakościowy opis termicznego oddziaływania powierzchni Oceanu Atlantyckiego na warunki termiczne w Polsce oraz ocena termicznego oddziaływania Bałtyku na rejon Pomorza. Klimatologia morska obejmuje poza tym analizę warunków anemometrycznych w rejonie południowego Bałtyku oraz opis klimatologiczny pola falowania Bałtyku. Wpływ linii brzegowej oraz stref konwergencji na lokalną konwekcję jest tematem stosunkowo nowej problematyki podjętej w roku 2002. Realizacja zadania jest w fazie wstępnej i polega na obserwacji nieba, dokumentowaniu fotograficznym rozwoju zachmurzenia, a następnie na analizowaniu dokumentacji w powiązaniu z sytuacją synoptyczną i aerologiczną. W badaniach tych aktywnie uczestniczą studenci, począwszy od III roku.
Ostatnią grupę problemową stanowią zagadnienia dot. stosowalności technik statystycznego downscaling’u w badaniach klimatycznych, ograniczeń ww. technik ze względu na przestrzenną rozdzielczość pól lokalnych i regionalnych, itp.
Związek prowadzonych badań naukowych z procesem dydaktycznym
Prowadzone badania topoklimatyczne rejonu rynny Jezior Raduńskich mają bezpośredni związek ze zlokalizowaną nad brzegiem Jeziora Raduńskiego Górnego stacją terenową UG, w ramach której funkcjonuje stacja meteorologiczna (klimatologiczna) i w oparciu, o którą prowadzone są praktyki terenowe z meteorologii i klimatologii (po II roku studiów) oraz zajęcia terenowe z topoklimatologii i klimatologii terenowej.
Badania prowadzone w zakresie klimatologii morskiej znajdują swoje uzasadnienie w statucie Uniwersytetu Gdańskiego. W szczególności badania dotyczące oddziaływania Bałtyku na strefę brzegową i rejon Pomorza są tematem m.in. wykładów z klimatologii regionalnej. Badania nt. wpływu linii brzegowej oraz stref konwergencji na lokalną konwekcję są poszerzeniem podstawowego wykładu z zakresu meteorologii. Ze względu na aktywny udział w tym projekcie studentów mają oni możliwość poszerzenia wiedzy z meteorologii (aerologii, meteorologii dynamicznej i synoptycznej) oraz fizyki atmosfery.
Prace prowadzone w zakresie scenariuszy klimatycznych oraz z zakresu stosowania technik downscaling’u znajdują swoje odbicie w rozpoczynających się od roku akademickiego 2003/2004 wykładach: „Fizyczne podstawy systemu klimatycznego”, „Podstawy modelowania klimatycznego” i „Zaawansowane metody statystyczne w klimatologii”.
